دیسک کمر

دیسک کمر

در ستون فقرات بدن انسان بین مهره های کمری استخوانی بالشتک ها یا صفحاتی از جنس غضروف قرار دارند که به آن ها دیسک گفته می شود و در واقع می توان گفت به آن ها دیسک کمر می گویند . کمر از 5 مهره تشکیل شده است که در پایین آن ها همچنین استخوان مثلثی شکل که به استخوان خارجی نامیده می شود قرار گرفته است . به همین دلیل در قسمت کمر مهره ها به تعداد 5 عدد می باشد . دیسک ها وظایفی دارند که مهم ترین آن در ستون فقرات فرد ، ضربه گیر بودن آن است . به عبارتی دیسک ها فشارهایی را که به ستون فقرات وارد می شود را جذب می کند و نیز کمک شایانی در بهبود حرکت بین مهره ها می کند . به همین دلیل همه افراد دیسک کمر دارند و منظور از دیسک کمر فتق یا برآمدگی دیسک کمر می باشد که البته یکی از بیماری هایی می باشد که صعب العلاج می باشد .

دیسک کمر

در کمر افراد ساختار ژله ای شکلی وجود دارد که عمدتا از آب و اندکی پروتئین تشکیل شده است که مواد و جنس تشکیل دهنده دیسک کمر می باشد . اصولا افرادی که دیسک کمر را دردهایی می دانند که بسیار ناراحت کننده می باشد و قادر به این است که فرد را در برابر انجام فعالیت های روانه ناتوان کند . به همین دلیل بیماری دیسک کمر در واقع به موقعیت و وضعیت فتق دیسک کمر اطلاق می شود .

بیماری دیسک کمر هم در مردان و هم در زنان می تواند اتفاق بیفتد که حدودا با شدت یکسان دیده می شود . برخی از منابع بر این باورند که مردانی که در رده سنی 30 تا 50 سال  هستند بیشتر در آن ها فتق دیسک کمر دده می شود .

دیسک کمر چه علائمی دارد

  • درد موضعی در قسمت کمر که در بیشتری از بیماران امکان دارد وجود نداشته باشد .
  • دردی که در پاها منتشر می شود به عنوان یکی از اصلی ترین دلیل های دیسک کمر می باشد .
  • بی حسی و داشتن ضعف عضلانی
  • فرد دچار گز گز می شود و بدن آن مور مور می شود و در پاها خواب رفتگی رخ میدهد .
  • احساس سوزش عضلانی

لازم به ذکر است که علائمی که در روزهای اول در بیشتر افراد رخ می دهد به دلیل ضعف عضلات قسمت کمر و شکم می باشد .

به همراه آن دیسک ضعیف شده و به دنبال یک اتفاقی که باعث شده است که جابه جا شوند و با فشار به عصب ها سبب رخ دادن کمر درد و درد در ساق پا – ران و … شوند .

بیشتری از بیمارانی که به گزگز و مور مرو مبتلا می شوند در روزهای اول به بیماری ام اس شک می کنند در صورتیکه خواب رفتگی یا بیشتر به علت تحریک شدن ریشه عصب به وسیله دیسک کمر می باشد . بیماری ام اس خود را با علائمی مانند ضعف و دو بینی نشان می دهد .

دیسک کمر امکان دارد سبب کمر درد به صورت حاد شود اما مخصوصا در موارد مزمن امکان دارد به هیچ عنوان کمر درد رخ ندهد و تنها علائم درد باسن و درد ساق پا و کناره پا رخ می دهد . بیشتر بیماران ممکن است در گذشته کمر درد را داشته باشند اما امکان دارد مربوط به گذشته هایی باشد که به سختی بتوانند به دیسک کمر و درد ساق و کف پا خود را ارتباط دهند .

دیسک کمر حاد و پارگی دیسک کمر چه نشانه هایی دارد

بیماری که به دیسک کمر حاد دچار می باشد امکان دارد از درد شدید کمر و با سرایت کردن به باسن و پاشنه رنج ببرند و بی حسی پاها و بی قوتی پاها و کم شدن میل جنسی و مشکلات ادراری همچون کم شدن یا تند شدن ادرار امکان دارد از نشانه های دیسک کمر  حاد باشد . دیسک کمر حاد و یا دیسک کمر متوسط هم اگر عصب را گریبان گیر کند می تواند نشانه های فوق را در فرد رخ دهد .

 

دیسک کمر

چه عواملی در دیسک کمر تاثیر می گذارند

یکی از عوامل فشار زیاد و به یک باره مانند زمین خوردن  یا بلند کردن وسایل سنگین باشد از دیگر عواملی که در دیسک کمر دخیل هستند وارد شدن فشارهای کم اما به صورت همیشگی می باشد . به طور مثال فرد در دراز  مدت پشت میز خود می نشیند و به مرور زمان باعث تحریک شدن دیسک کمر می شود اما  در برخی از افراد بعد چند سال اتفاق می افتد اما دلیل آن را می بایست در تمام سال هایی جستجو کرد که فرد بدون هیچگونه ورزشی و تناوبی در کار به صورت همیشگی نشته باشد . هنگامی که فرد به سمت جلو خم می شود یا تنه را به یک طرف می چرخاند دیسک های کمر همچنین بیشتر به سمت عقب فشرده می شود . سپس هنگامی که فرد به صورت همیشگی به جلو خم می شود و یا  چندین مرتبه به چرخش تنه روبرو شده باشد امکان دارد فتق دیسک فرد بیشتر شود .

دیسک کمر از چه روش هایی قابل تشخیص می باشد

هنگامی که پزشک می خواهد دیسک کمر را تشخصیص دهد از فرد تقاضای دراز کشیدن را می کند و پای خود را به شکل عمودی بالا ببرد . تست SLR و معاینه انگشت شصت و توانایی راه رفتن روی پنجه و پاشنه از اصلی ترین معاینات در تشخیص دیسک کمر است .

MRI

تست نوار عصب و عضله

برای اینکه دیسک کمر را تشخیص دهند از میلوگرام ، پرتونگاری همچنین استفاده می کنند .

پارگی دیسک کمر

همه کسانی که غضروفی به اسم دیسک در بین ستون فقرات خود دارند و بیماری دیسک کمر در واقع اصولا به فتق به همراه پارگی دیسک کمر در لایه خارجی آن اطلاق می شود .

دیسک کمر چگونه درمان می شود

درمان هایی که به صورت غیر جراحی انجام می شود شامل موارد ذیل می باشد :

استراحت مطلق

در مرحله اول درمان دیسک کمر فرد می بایستی استراحت کند البته منظور از چندین ماه نمی باشد بلکه نخست استراحت مطلق در 3 روز می باشد و پس از 3 روز استراحت نسبی و انجام فعالیت های روزانه به شکلی که پزشک به بیمار آموزش دهد .

روش های درمان پاره شدن دیسک کمر بسته به سن و جنس و اندازه برآمدگی ماده ژلاتینی  و همچنین پیشرفت بیماری و نشانه های دیسک کمر همچون بی اختیاری ادرار و مدفوع بستگی دارد اما در روزهای اولیه ارتباطی با اندازه درد ندارد .

دیسک کمر

دیسک کمر

با اینکه سیستم های به روز طب فیزیکی و توانبخشی در کنترل علائم دیسک کمر بسیار تاثیر دارد ولی تجربه نشان می دهد انجام دادن ورزش به شیوه درست و نکاتی که پزشک به بیمار آموزش می دهد در درمان دیسک کمر بسیار موثر می باشد .

بهترین دارو برای دیسک کمر

در درمان دیسک کمر دارو وظیفه و نقش بسیار مهمی دارد . مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروییدی نقش بسزایی در درمان دیسک کمر دارد . داروهایی که شل کننده هستند مانند باکلوفن و تیزانیدین هم در درمان اسپاسم های کمر تاثیرت بسزایی دارد .

بیمارانی که دردهایی دارند که گسترش پیدا می کند می توانند داروی گاباپنتین و یا پره گابالین و یا براندهای خارجی آن مانند لیریکا استفاده کنند که بهترین داروهای درمان دیسک کمر می باشد .

جهت اینکه فرد به دیسک کمر دچار نشود چه اقداماتی لازم است تا انجام شود

دلیل رایج بودن بیماری کمر درد مخصوصا دیسک کمر این است که امروزه به علت آن که زندگی شهری و پشت میز نشینی و مشغله های فکری و ذهنی بسیاری مردم کمتر از قبل فعالیت های فیزیکی انجام میدهد ولی برای نگه داشتن قدرت عضلات نواحی ستون فقرات که عامل مهم جلوگیری از فتق دیسک کمر و درد سیاتیک می باشد که به صورت همیشگی باید آن را تقویت کرد .

دیسک کمر خفیف احتیاج به درمان دارد

با در نظر گرفتن این مسئله که دیسک کمر حادترین بیماری کمر به حساب می آید و بسیاری از دیسک کمرهای حاد در مراحل اولیه خفیف هستند توصیه می شود دیسک کمر خفیف را همانند دیسک کمر حاد درمان شود .

 

دیسک کمر

دیسک کمر

جراحی دیسک کمر

جراحی دیسک کمر به صورت بسته به کمک متدهای لیزری ، RF و یا ازن درمانی از درمان های جدید با کمترین میزان عوارض بستری در بیماران نامیده می شود . امکان دارد از لحاظ اندازه شدت و موقعیت جسمانی بیمار احتیاج به جراحی دیسک کمر به روش باز داشته باشد .

دیسک کمر هرچند بیماری محسوب نمی شود که به صورت کامل قابل پیشگیری باشد ولی توصیه می شود همه افرادی که از سلامت کافی برخوردارند از حمل کردن و جابه جا کردن وسایل سنگین مخصوصا در موقعیتی که بیمار خم است جدا خودداری کنند .

توصیه هایی در رابطه با دیسک کمر

تمام بیمارانی که به دیسک کمر مبتلا می شوند باید هر فردی نکاتی را رعایت کند تا بتواند روند درمان را به خوبی بگذرانند

اساسی ترین عاملی که باعث تحریک دیسک کمر می شود خم شدن و چرخش از کمر می باشد که به صورت روزمره تمامی افراد آن را انجام می دهند . همه افراد از این حرکات باید پرهیز کنند و سعی بر این داشته باشند که زانو خم شود تا دیسک کمر با مشکل مواجه نشود .

افراد باید سعی داشته باشند به مدت شش الی هشت هفته از جارو کردن اجتناب کنند این حالت به علت خم شدن های متوالی اندازه شدت دیسک کمر را تحریک می کند .

نشستن در دراز  مدت بسیار دیسک کمر را تحریک می کند . برای افرادی که تحت درمان هستند می توانند به مدت 20 تا 3 دقیقه و افراد سالم 60 دقیقه بنشینند .

پله یکی از عامل هایی است که دیسک کمر را تهدید می کند و باعث می شود دیسک کمر عود کند . تا آنجایی که امکان دارد می بایستی از پله استفاده نشود .

پیاده روی بیشتر از 150 متر برای کسانی که به دیسک کمر مبتلا هستند توصیه نمی شود . به مرور زمان با پایش درمان و پس از کم شدن التهاب دیسک کمر پیاده روی در آب آغاز می شود وسپس پیاده روی در خشکی و در دراز مدت در چند ماه بیشتر می شود .

می بایستی از دستشویی فرنگی به جای دستشویی ایرانی استفاده کرد که در طول درمان دیسک کمر و به مدت هشت هفته پس از آن تمامی افراد باید از مسافرت زمینی پرهیز کنند.

از لحاظ اثرات مواد غذایی در درمان دیسک کمر سعی بر این باشد مخصوصا در شب از غذاهای سرد مثل ماست و خیار و … کمتر استفاده شود و بالعکس غذهای گرم را در وعده های غذایی خود مانند خرما گنجانده شد.

از لحاظ روش خوابیدن توصیه می شود به پهلو و یا پشت خوابیده شود و خوابیدن روی تخت با دشکی که کمی سفت است بهتر از خوابیدن روی زمین است .

نشستن روی زمین برای دیسک کمر مضر می باشد و موجب تحریک شدن آن می باشد . توصیه می شود روی صندلی فرد بنشیند . زاویه پشتی صندلی و نشیمن گاه آن می بایست بیشتر از 110 درجه و کمتر از 95 درجه نباشد .

لازم به ذکر است تنها وضعیتی که از فشار دیسک کمر کاسته می شود خوابیدن است . نشستن – راه رفتن و ایستادن فشار دیسک را افزایش می دهد به همین دلیل هر زمانی که فرد داخل منزل باشد مخصوصا در یک ماه اول تحریک دیسک کمر سعی باید داشته باشد که دراز بکشد .

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم

با تشکر ، گروه مدیریت سایت دکتر واعظی

پاسخ